mały|Pączek ambrowca balsamicznego (Liquidambar styraciflua L.) okryty katafilami Katafil, liść dolny, rzadziej katafill (, ) – pojęcie z zakresu morfologii roślin: liść, znajdujący się w dolnej części pędu, którego zasadniczym celem nie jest fotosynteza (jak to ma miejsce w przypadku liści górnych czyli hipsofili).
Definicja: katafile – typ liści U roślin nasiennych liście mogą mieć rozmaitą postać i funkcję. Oprócz liści listowia czyli górnych (hipsofili), których zasadniczym celem jest fotosynteza, istnieją również liście dolne (katafile), których główna funkcja jest na przykład ochronna lub magazynowa (czasami obie jednocześnie). Jeszcze innym typem liści są liścienie.
Przykłady mały|Bulwocebula krokosmii, z której częściowo zdjęto okrywające ją katafile Katafile są często łuskowate, nierzadko bezzieleniowe. Katafilami są łuskowate liście ochraniające merystemy lub wyrastające na podziemnych częściach roślin, na przykład u ciborowatych. Czasami można zaobserwować na pędzie ciągłe przejście między liśćmi dolnymi i górnymi, co dowodzi ich wzajemnej homologii. Pierwszy liść na pędzie (profil) ma często formę katafila. Katafilami są łuski okrywające pączki, choć u niektórych drzew pączki są pozbawione takiej okrywy.