1562 Obradował sejm egzekucyjny w Piotrkowie, dążący do rewindykacji dóbr królewskich rozdanych po 1504 roku. Przeprowadzono reformę podatkową, zakazano przekazywania środków finansowych do Rzymu, przeznaczając je na potrzeby państwa oraz zakaz łączenia urzędów. Sejm uchwalił egzekucję dóbr królewskich, opodatkowanie duchowieństwa oraz unifikację miar i wag. Król Zygmunt II August poparł program ruchu egzekucyjnego w związku z wojną o Inflanty z Iwanem Groźnym.
1562–1563 Na synodach kalwińskich wyodrębnił się radykalny nurt reformacji – bracia polscy (arianie), krytykujący stosunki społeczne, własność prywatną i wojnę. Głównymi ośrodkami byli Raków i Pińczów, a w 1568 roku zostali wygnani z Polski.
1563 Z dóbr królewskich przeznaczono środki (kwartę) na stałe wojsko, zwane wojskiem kwarcianym, jako zalążek stałej armii w Rzeczypospolitej.
1563 Doszło do rozłamu wśród polskich wyznawców kalwinizmu na zbór większy (kalwini) i zbór mniejszy (arianie).
1564 Utworzono skarb w Rawie. Biskup warmiński Stanisław Hozjusz sprowadził do Polski jezuitów. Włączono do Polski Oświęcim i Zator.