Pobór i przymusowa służba obywateli polskich w Armii Czerwonej (1939–1941) – zjawisko obejmujące przymusowy pobór obywateli polskich do Armii Czerwonej oraz ich służbę w jej szeregach w okresie sowieckiej okupacji wschodnich ziem II Rzeczypospolitej, a następnie po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej.

Po aneksji wschodnich ziem Polski przez ZSRR ich mieszkańcom narzucono obywatelstwo sowieckie, a wraz z nim obowiązek powszechnej służby wojskowej. W latach 1939–1941 na okupowanym terytorium przeprowadzono dwie masowe akcje poborowe, które objęły co najmniej sześć roczników. Rekrutów kierowano do jednostek wojskowych w głębi ZSRR, gdzie poddawano ich surowej dyscyplinie i komunistycznej indoktrynacji. Po ataku Niemiec na ZSRR żołnierzy pochodzących z terenów okupowanych uznano za nielojalnych, wycofano z czynnej służby i skierowano do pracy w samodzielnych batalionach budowlanych („strojbatach”), gdzie ich status był zbliżony do położenia więźniów Gułagu. Po zawarciu układu Sikorski-Majski tylko nieliczni zdołali uzyskać przeniesienie do Armii Polskiej w ZSRR.