Romantyczny rozkwit opery europejskiej (XIX wiek) thumb|Scena z opery Aida Giuseppe Verdiego, centralnej postaci włoskiej opery XIX wieku W XIX wieku opera osiągnęła szczyt popularności i stała się najważniejszym gatunkiem muzyki teatralnej Europy. Rozwój romantyzmu przyniósł wzrost znaczenia emocjonalności, ekspresji indywidualnej i monumentalizmu scenicznego. We Włoszech rozwinął się styl bel canto, którego głównymi przedstawicielami byli Gioacchino Rossini, Vincenzo Bellini i Gaetano Donizetti. Ich opery charakteryzowały się elegancją melodyczną, wirtuozerią wokalną i subtelną kantyleną. Rossini stworzył nowy model opery komicznej i poważnej, oparty na energii rytmicznej i efektownych finałach zespołowych. Bellini rozwijał liryzm melodyczny, natomiast Donizetti łączył bel canto z silniejszym dramatyzmem.
Twórczość Giuseppe Verdiego wyznaczyła jeden z głównych kierunków rozwoju włoskiej opery XIX wieku. Jego dzieła odznaczały się wielką siłą dramatyczną, wyrazistą melodyką i pogłębioną psychologią postaci. Opery takie jak Rigoletto, Trubadur, Traviata, Aida czy Otello stały się fundamentem światowego repertuaru operowego. Twórczość Verdiego była silnie związana z włoskim ruchem narodowym risorgimento.