W ramach współczesnych danych obserwacyjnych najczęściej rozważanym scenariuszem jest dalsza ekspansja prowadząca do tzw. wielkiego chłodu lub śmierci cieplnej Wszechświata. W takim obrazie galaktyki i gromady galaktyk niezwiązane grawitacyjnie oddalają się od siebie, tworzenie nowych gwiazd stopniowo wygasa po zużyciu dostępnego gazu, a istniejące gwiazdy kończą ewolucję jako białe karły, gwiazdy neutronowe lub czarne dziury. W jeszcze dalszej przyszłości dominują coraz chłodniejsze pozostałości i promieniowanie, a użyteczna energia staje się coraz mniej dostępna.
Śmierć cieplna nie oznacza natychmiastowego końca struktur, lecz bardzo długi proces zbliżania się do stanu, w którym nie ma już dużych różnic temperatur i łatwo dostępnych źródeł energii swobodnej. W zależności od nieznanej fizyki bardzo odległych czasów obraz ten może obejmować powolne wygaszanie gwiazd, dynamiczną ewolucję pozostałości w galaktykach, ewentualny rozpad barionów i końcowe parowanie czarnych dziur.
Wielki Kolaps