Burdziej podkreśla jednak, że przyszła Warszawa nie stanowi projektu ustrojowego, lecz przede wszystkim moralny i symboliczny obraz odrodzenia wspólnoty narodowej.

Barski uznaje Widziadła jako świadectwo późnego etapu twórczości Prusa, w którym pisarz coraz wyraźniej odchodził od ortodoksyjnego pozytywizmu. Według tej interpretacji utwór łączy elementy pozytywistyczne i romantyczne, racjonalizm z idealizmem oraz refleksję społeczną z wizjonerskim spojrzeniem na przyszłość. Zastosowanie motywu wizji i snu pozwoliło autorowi wykroczyć poza ograniczenia realizmu oraz przedstawić obraz przyszłości oparty bardziej na nadziei niż na programie reform społecznych.

Także Anna Martuszewska zalicza „Widziadła”, obok „Zemsty”, do późnych utworów Prusa o charakterze utopijnym. Wizję przyszłości Polski wiąże w nich z odrzuceniem walki zbrojnej przeciw zaborcom oraz z programem pracy i przekształcania społeczeństwa. Badaczka wskazuje, że utopijność późnych utworów Prusa wynika nie tyle z przedstawienia szczegółowego programu społecznego, ile z charakterystycznej koncepcji funkcji literatury w warunkach niewoli narodowej. Martuszewska wiąże utopijny charakter „Widziadeł” z właściwą późnej twórczości Prusa koncepcją konsolacyjnej funkcji literatury w warunkach niewoli i prześladowań narodowych.