This is it!”. Spływ piroklastyczny przykrył posterunek Coldwater II około półtorej minuty po pierwszych eksplozjach. Wkrótce potem nagranie radiowe innej ofiary erupcji – krótkofalowca , przebywającego dalej na północ niż Johnston – potwierdziło, że erupcja pochłonęła Coldwater II. Gdy wybuch ogarniał posterunek Johnstona, Martin powiedział spokojnie: „Panowie, kemper i samochód stojący na południe ode mnie są przykryte. To uderzy też we mnie”, po czym jego radio również zamilkło.

Zasięg, prędkość i kierunek lawiny oraz spływów piroklastycznych, które pochłonęły Johnstona, Martina i inne ofiary, odtworzyli w 1984 roku i Carl J. Rice w pracy wydanej przez Komitet Studiów Geofizycznych . Chronologię pierwszych minut erupcji ustalili z satelitarnych danych w podczerwieni i fotografii wykonanych przez ocalałych, m.in. serii zdjęć z Mount Adams, położonego około 53 km na wschód od wulkanu. Na tej podstawie sporządzili mapę położenia czoła spływu piroklastycznego w półminutowych odstępach, z zaznaczonym posterunkiem Coldwater II i pozycją Martina.