Gwóźdź do trumny (ang. a nail in the coffin, the final nail in the coffin) – polski związek frazeologiczny i idiom oznaczający czynnik, zdarzenie lub decyzję, które przyczyniają się do ostatecznej klęski, upadku danej osoby, instytucji, przedsięwzięcia, sprawy lub zjawiska. Wyrażenie jest metaforą opartą na obrazie trumny zamykanej gwoździami.
Znaczenie W Wielkim słowniku języka polskiego PAN wyrażenie zdefiniowano jako czynnik będący przyczyną ostatecznej klęski kogoś lub czegoś. Frazeologizm należy do słownictwa oceniającego i jest używany w wypowiedziach, w których dany fakt przedstawia się jako element przesądzający o porażce lub upadku.
W opracowaniu Wojciecha Sosnowskiego jednostkę przypisano do modelu znaczeniowego „o czymś, co pogarsza sytuację i przypieczętowuje porażkę”. Podobny zakres znaczeniowy ma zwrot czasownikowy „wbić ostatni gwóźdź do trumny”, który w słowniku synonimów Synonim.NET zestawiono m.in. z czasownikami „dobić” i „załamać”.
Forma i składnia Gwóźdź do trumny ma postać frazy rzeczownikowej rodzaju męskorzeczowego. Typowe połączenia leksykalne to m.in. „główny”, „kolejny”, „ostatni” oraz konstrukcje „być gwoździem do trumny” i „okazać się gwoździem do trumny”, przy czym konstrukcja „przysłowiowy gwóźdź do trumny” jest wskazywana jako niepoprawna.