Najdawniejsze etapy, poprzedzające dobrze potwierdzony gorący Wielki Wybuch, są szczególnie niepewne, ponieważ wymagają fizyki poza bezpośrednio sprawdzonym zakresem obecnych teorii.

thumb|upright=1.6|Schematyczna oś czasu historii Wszechświata, od fazy inflacyjnej po współczesną przyspieszoną ekspansję

Skala czasu i źródła datowania Czas w kosmologii najczęściej liczy się jako czas kosmiczny, czyli czas mierzony przez hipotetyczne zegary współporuszające się z uśrednioną ekspansją Wszechświata. Ponieważ światło z odległych galaktyk dociera do obserwatora po długiej podróży, obserwacja obiektów o dużym przesunięciu ku czerwieni jest jednocześnie obserwacją dawnych epok. Związek między przesunięciem ku czerwieni, czasem wstecznym, odległością i wiekiem Wszechświata zależy od przyjętego modelu kosmologicznego oraz jego parametrów. Temperatura mikrofalowego tła w dawnych epokach skaluje się przy tym wprost z przesunięciem ku czerwieni, jako T(z) = T0(1 + z), gdzie T0 ≈ 2,725 K to jej dzisiejsza wartość.