Oprócz tego Montanus był wielkim mecenasem nauki i sztuki. Troszczył się o rozwój szkolnictwa na Warmii, szczególną troską otaczał jezuickie ośrodki nauki w Braniewie oraz w Reszlu. Dzięki jego staraniom i finansowemu wsparciu zostały odbudowane od fundamentów dwa obszerne gmachy dla szkół, zrujnowane po czasie sześcioletniej (1629–1635) okupacji Braniewa przez SzwedówJerzy Kochanowicz, Słownik geograficzny jezuickich burs muzycznych, Kraków 2002, s. 15.. Na gmachu gimnazjum pamiątką po nim była ponadto ufundowana wieża z zegarem (widoczna na miedziorycie Hartknocha z 1684 roku). Ponadto przy gimnazjum odbudowano znajdującą się po wojnie w gruzach bursę dla ubogich uczniów. Z inicjatywy i fundacji Montanusa, zarówno w gimnazjum, jak i w seminarium została wprowadzona nauka dwóch dodatkowych języków – greckiego i szwedzkiego.
Za zasługi dla kolegium jezuici ufundowali i osadzili na frontonie jednego z gmachów uczelni ozdobną tablicę pamiątkową z jego popiersiem i podpisem o treści Matthias Montanus Can. Warm. Restaurator scholarum anno 1646Joseph Bender Geschichte der philosophischen und theologischen Studien in Ermland : Festschrift des Koenigl.