Wraz z zanikiem samodzielnych znaczeń składników utrwaliła się konstrukcja, której znaczenie zaczęto odczytywać całościowo, a nie jako sumę znaczeń wyrazów wystrychnąć i dudek.
W zestawieniu historycznych frazeologizmów zawierających nazwy ptaków Jerzy Treder odnotował pokrewną konstrukcję wyjść na dudka oraz zwrot wystrychnąć kogo na dudka. Wcześniejsze użycie omawianego zwrotu występuje w sielance Pasterz zdradzony, wydanej w 1788 roku w zbiorze Sielanki Wincentego Ignacego Marewicza.
Przykłady w literaturze Frazeologizm pojawia się w twórczości wspomnianego Wincentego Ignacego Marewicza. W sielance Pasterz zdradzony bohater porzucony przez ukochaną stwierdza: „I na dudka wystrychnęła”. W komentarzu do wydania wyrażenie objaśniono jako nawiązanie do zwrotu oznaczającego zrobienie z kogoś głupca lub oszukanie go.
W wierszu Nie zawsze, jak chcemy Marewicz użył rozbudowanej formy „wystrychnąwszy na dudka, czubem przyozdobi”, nawiązującej również do wariantu wystrychnąć na dudka z czubem.
Zwrot występuje również w komedii Wesele Figara Pierre’a Beaumarchais (w polskim przekładzie autorstwa Tadeusza Boya-Żeleńskiego).
Przypisy
Kategoria:Frazeologia