Przy księżycu – nowela z elementami fantastycznymi Bolesława Prusa, opublikowana w 1884 roku. Jej bohaterem jest francuski emigrant w Polsce, który przypisuje pełni Księżyca wpływ na własne życie i kolejne życiowe niepowodzenia. Utwór łączy realistyczną narrację z motywami fantastycznymi oraz refleksją nad relacją między nauką, naturą i ludzkim losem.
Historia Utwór ukazał się (jako „Przy księżycu. Obrazek”) drukiem w „Wędrowcu” w roku 1884 w dwóch częściach – pierwsza w nr 50 (11 XII), druga w numerze kolejnym. Był przedrukowany w pismach zebranych autora w latach późniejszych. Przetłumaczony na j. rosyjski (1887).
Fabuła Narrator podczas nocnego spaceru po wiejskim parku spotyka starego francuskiego guwernera François, który wyznaje, że księżyc jest dla niego symbolem tęsknoty, tułaczki i śmierci. W długiej opowieści wspomina swoje życie na emigracji: wyjazd z Francji, lata pracy w Anglii, katastrofę statku i utratę oszczędności, kolejne niepowodzenia w Tunezji oraz pobyt w Polsce. Każda próba powrotu do ojczyzny kończy się nieprzewidzianym zrządzeniem losu, które bohater zaczyna wiązać z pojawiającym się podczas pełni księżycem.