System zarządzania i optymalizacji energii (ang. Energy Management and Optimization System, EMOS) – kategoria oprogramowania służącego do całościowego monitorowania, sterowania oraz optymalizacji zużycia energii w energochłonnych organizacjach przemysłowych i komercyjnych. Rozwiązania tej klasy mają na celu obniżenie kosztów energii, poprawę efektywności energetycznej, wsparcie realizacji celów środowiskowych oraz zapewnienie zgodności z wymogami regulacyjnymi. Termin spopularyzowała firma analityczna Gartner, wyodrębniając EMOS jako osobny segment rynku technologii energetycznych.
W odróżnieniu od prostszych narzędzi ograniczonych do zbierania danych i raportowania, systemy EMOS łączą funkcje pomiarowo-analityczne z zaawansowanymi mechanizmami optymalizacji i – w części wdrożeń – automatycznego sterowania urządzeniami. Oprogramowanie jest udostępniane zarówno w modelu chmurowym, jak i w postaci instalacji lokalnych (on-premises).