W XIX i na początku XX wieku część czeskich liberałów i narodowców utożsamiała zatem Kościół rzymskokatolicki z Wiedniem, monarchią habsburską i niemieckojęzycznym aparatem państwowym. Po powstaniu Czechosłowacji w 1918 roku katolicyzm bywał przedstawiany jako pozostałość monarchii, sprzeczna z republikańską i narodową tożsamością nowego państwa. Symboliczny charakter miało zburzenie w listopadzie 1918 roku kolumny maryjnej na Rynku Staromiejskim w Pradze, błędnie interpretowanej przez część uczestników wydarzeń jako pomnik habsburskiego zwycięstwa pod Białą Górą.
Nastroje te nie były jednak wspólne wszystkim Czechom. W czeskim życiu narodowym uczestniczyli także katoliccy duchowni, intelektualiści, związki zawodowe, organizacje sportowe i partie polityczne, które tworzyły własną, katolicką interpretację historii narodu. Pomimo konfliktów wyznaniowych Kościół zachowywał rozbudowane struktury społeczne, a chrześcijaństwo pozostawało obecne w czeskim życiu publicznym i prywatnym również w pierwszej połowie XX wieku.