Początkowo w latach 1842–1882 działała pod nazwą Szkoły Budowlanej Ministerstwa Komunikacji (Строительное училище Главного управления путей сообщения и публичных зданий), następnie Instytutu Inżynierów Cywilnych, od 1892 noszącego imię cesarza Mikołaja I (Институт гражданских инженеров императора Николая I).
Działalność Szkoły Budowlanej (1842 –1865) Szkoła Budowlana Ministerstwa Komunikacji była zorganizowana na wzór wojskowy. Regulamin stanowił: że jej celem „jest kształcenie budowniczych: a) wszelkiego rodzaju architektonicznych budowli cywilnych; b) dróg, mostów i tam, a także wodociągów, studni artezyjskich i ogólnie robót hydraulicznych w miastach; oraz c) fabryk, zakładów, młynów i innych zakładów przemysłowych i handlowych”. Do Szkoły przyjmowano wyłącznie dzieci szlachty i urzędników w wieku od 13 do 16 lat. Program nauczania obejmował sześć zajęć. Przez pierwsze pięć lat studenci Szkoły Budowlanej zgłębiali przedmioty teoretyczne, a w ostatnim roku powtarzali teorię i ćwiczyli techniki budowlane, w tym sporządzanie planów i kosztorysów. Absolwenci szkoły otrzymywali tytuł asystenta architekta XIV lub XII klasy, w zależności od liczby punktów uzyskanych na egzaminach.