Zawodowa Straż Pożarna (ZSP) – służba mundurowa (straż pożarna), działająca w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (PRL). Był to jeden z trzech rodzajów straży pożarnej – obok straży ochotniczej i obowiązkowej – złożony z osób pełniących służbę pożarniczą zawodowo na podstawie stosunku służbowego. Straże zawodowe dzieliły się ze względu na obszar działania na terenowe, podległe organom administracji państwowej, oraz zakładowe, podległe pod względem organizacyjnym kierownikom zakładów pracy, a pod względem fachowym – właściwym komendom straży pożarnych.

Podstawę prawną funkcjonowania ZSP stanowiły kolejno: ustawa z dnia 4 lutego 1950 r. o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji, ustawa z dnia 13 kwietnia 1960 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. o ochronie przeciwpożarowej. Osoby pełniące służbę w ZSP – funkcjonariusze pożarnictwa – od 1950 r. tworzyły Korpus Techniczny Pożarnictwa, zniesiony na mocy dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa, który jednocześnie ustanowił nową, jednolitą strukturę służbową (stopnie pożarnicze, zasady mianowania, system pełnienia służby, odpowiedzialność dyscyplinarną) obowiązującą aż do rozwiązania formacji.