Wincenty Kowalski ps. „Gawęda” (ur. 16 lipca 1861 w Warszawie, zm. 19 maja 1935 w Wołominie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, członek I-go Proletariatu, działacz Centralnego i Warszawskiego Komitetu Robotniczego PPS, więzień X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej.
Życiorys Urodził się w rodzinie Józefa (producenta i właściciela fabryki powozów) i Julii z domu Gołczyńskiej, miał dwóch starszych braci. Gdy miał 3 lat, zmarła jego matka, a ojciec z braćmi wyemigrował do USA. Uczył się w Gimnazjum Męskim Kazimierza Kulwiecia przy pl. Trzech Krzyży w Warszawie. Pracował w wielu fabrykach m.in. w Warszawie, Dąbrowie Górniczej, Rydze czy Berdyczowie. W latach 1882–1887 był artylerzystą w wojsku rosyjskim w Mińsku Litewskim (obecna stolica Białorusi).
Działalność polityczna Mieszkając na terenie zaboru rosyjskiego, pod pseudonimem „Gawęda” dołączył do I-go Proletariatu, i został bliskim wspólpracownikiem Ludwika Waryńskiego. Był współorganizatorem Związku Robotników Polskich, członkiem Centralnego Zarządu Związku Kas Oporu. Zorganizował struktury organizacyjne PPS w Zagłębiu Dąbrowskim. Na stworzonej przez niego maszynie drukarskiej, w mieszkaniu Zofii i Jana Rosołów w Warszawie drukowano nielegalne odezwy.