Jełmuń (dawnej niem. AllmoyenRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. (M.P. 1947 nr 111 poz. 719)) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Sorkwity. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Wieś położona nad jeziorem Jełmuń, na południowym brzegu tego jeziora.
Historia Jełmuń (Allmoyne) powstał na tym samym terytorium co Choszczewo, Stary Gieląd i Pustniki. Jan z Olszyn (lub Olsyn) nadał w 1397 r. Glandianowi i Mikołajowi (Prusom) 20 włók na prawie chełmińskim, z dziesięcioletnim okresem wolnizny, położonych między jeziorem Jełmuń a granicą biskupstwa warmińskiego. Na obdarowanych spoczywał obowiązek dwu służb zbrojnych. W ciągu wieków nie zmienił się charakter wsi, pozostała ona szlachecką. W 1785 r. było tam 14 domów, w 1815 r. – 17 domów i 85 osób, 1838 24 domy i 204 mieszkańców. W 2. połowie XIX w. we wsi powstał dwór, do którego należało 11,5 włók ziemi oraz ponad dziesięć włók jeziora (własność Stanisława Wojskiego). Od 1795 r. dwór w Jełmuniu należał do rodziny von Woisky.