W 1877 kilku studentów Uniwersytetu McGilla usystematyzowało zasady gry w oparciu o hokej na trawie. W tym samym roku założony został pierwszy klub hokeja na lodzie McGill University Hockey Club, dzięki popularyzacji gry w 1883 włączono hokej do programu zimowego karnawału w Montrealu (Montreal Ice Carnival). Był to pierwszy turniej hokejowy w Kanadzie. Dwa lata później powstała pierwsza amatorska liga hokejowa w Kingston. W 1893 Gubernator generalny Kanady Lord Stanley ufundował puchar nazywany The Dominion Hockey Challenge Cup. Obecnie trofeum to znane jest pod nazwą Pucharu Stanleya i jest przyznawane zwycięzcy rozgrywek National Hockey League (NHL).
W tym samym czasie na terenie Stanów Zjednoczonych popularna była podobna gra ice polo. Różnice między hokejem a tą grą to: długość kija (w ice polo jest krótszy) oraz gra piłką zamiast krążkiem. W 1893 roku odbyły się pierwsze mecze hokeja na lodzie na Uniwersytecie Yale oraz Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa. Ice polo grano na terenie Nowej Anglii, jednak w niedługim czasie hokej wyparł tę dyscyplinę sportu z regionu. W 1896 roku założono pierwszą ligę hokejową w USA, The U. S. Amateur Hockey League, z siedzibą w Nowym Jorku.