Krzyżodziób sosnowy (Loxia pytyopsittacus) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Zamieszkuje Europę, głównie północną, oraz przyległy południowo-zachodni skraj Syberii. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego gatunek ten opisał Moritz Balthasar Borkhausen w 1793 roku. Autor nadał mu nazwę Loxia pytyopsittacus, która obowiązuje do tej pory. Nie wskazał miejsca typowego; w 1904 roku Hartert wyznaczył jako miejsce typowe Szwecję. Jest to gatunek monotypowy.
Występowanie To gatunek północny. Zamieszkuje północną Europę, od Półwyspu Skandynawskiego po kraje bałtyckie i europejską część Rosji, przyległy południowo-zachodni skraj Syberii, a także północno-wschodnią Szkocję. Jest to ptak osiadły lub migrujący zwykle na niewielkie odległości.
W Polsce dawniej skrajnie nielicznie gniazdował na północy kraju (ostatnie potwierdzone lęgi odnotowano w 1962 roku na Mierzei Helskiej), obecnie rzadko zalatuje (obserwowany do marca). Znacznie rzadszy od podobnego krzyżodzioba świerkowego. Spotyka się go pojedynczo lub w małych grupach w trakcie nalotów populacji ze wschodu.