tragizm obrazu podawała w wątpliwość jedynie tajemnicza postać w czerni, symbolizująca zapewne bardziej świetlaną przyszłość niż zabory. Podobnie aluzyjna była treść Błędnego koła, w którym krąg postaci zatraca się w żywiołowym, spontanicznym tańcu. Melancholia i Błędne koło zainspirowały Stanisława Wyspiańskiego przy tworzeniu dramatu symbolicznego Wesele (1901). thumb|Jacek Malczewski podczas pracy (1909) W 1896 objął funkcję wykładowcy w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Był jednym z członków założycieli elitarnego Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” (1897). Zasłużył się także jako nauczyciel malarstwa na Wyższych Kursach dla Kobiet im. A. Baranieckiego (1899–1911), wspierając kobiety, które nie miały wówczas prawa studiować w ASP. Malczewski prowadził wykłady malarskie jeszcze w dwóch szkołach żeńskich – w Szkole Artystycznej dla Kobiet Teofili Certowicz (od 1897 roku) i w Szkole Sztuk Pięknych dla Kobiet prowadzonej przez Marię Niedzielską. W międzyczasie przeżył kolejną osobistą tragedię: śmierć matki w 1898. W następstwie rodzinnej tragedii namalował serię obrazów Thanatos (1898–1899), w których uwidaczniał się stale powracający motyw w twórczości artysty: obsesja na punkcie śmierci.