Łabędź niemy (Cygnus olor) – gatunek dużego, częściowo wędrownego ptaka wodnego z podrodziny gęsi (Anserinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje Eurazję, introdukowany także w innych rejonach świata. Nie wyróżnia się podgatunków. Jest jednym z najcięższych ptaków latających.
Charakterystyka mały|Łabędzie nieme podczas toków mały|Para łabędzi niemych w gnieździe mały|Młody łabędź niemy mały|Łabędź niemy z dziewięciorgiem piskląt thumb|Jajo łabędzia niemego mały|Łabędź niemy, miedzioryt kolorowany (Johann Daniel Meyer, 1748) Długość ciała 150–170 cm, długość skrzydła 53–63 cm, rozpiętość skrzydeł 200–240 cm. Masa ciała samic 6,1–11,3 kg, samców 7,7–14,1 kg.
Samce z reguły wyraźnie większe od samic, dorosłe osobniki białe, dziób pomarańczowy z czarnym paznokciem na czubku, u nasady czarna narośl (większa u samców w okresie godowym). Nogi czarne. Skok i palce są dość gęsto pokryte niewielkimi, rogowymi tarczkami. Osobniki młodociane (do 3. roku życia) szare z szaroczerwonym dziobem. Nie mają narośli na dziobie. Dwuletnie ptaki zachowują jeszcze szarą głowę, szyję i lotki. Pisklęta mają szary puch, ale niektóre osobniki, należące do mutacji immutabilis (tzw. odmiana polska) – biały, jak również jasnoróżowe (cieliste) łapy.