Monoftongizacja (od monophthongos „jednobrzmiący”) – proces fonetyczny polegający na przekształcaniu się dyftongów w pojedyncze samogłoski (monoftongi). Monoftongizacja zaszła między innymi w łacinie i języku prasłowiańskim.
Przyczyną jest nałożenie się na siebie artykulacji pierwszego i drugiego elementu dyftongu. W praktyce część narządów artykulacji ustawia się jak do wytworzenia pierwszego elementu dyftongu, podczas gdy część jak do drugiego. Powstała wtedy nowa samogłoska ma na ogół barwę pośrednią pomiędzy barwą pierwszego a barwą drugiego elementu, z przewagą (na ogół) tego ostatniego. Np. z dwugłoski // w procesie monoftongizacji powstaje //, z /AU/ samogłoska //, z // zwykle // itd. Przeciwieństwem monoftongizacji jest dyftongizacja.
W łacinie
W łacinie proces monoftongizacji zachodził przez cały znany nam okres historii języka.
Z dyftongów odziedziczonych z prajęzyka monoftongizacji uległ najpierw dyftong [], który całkowicie przeszedł w długie [] w ciągu II wieku p.n.e. (np. starołac. marei → mari).