Tyranię obalono (Hippiasz schronił się w Persji), jednak z zamętu wyłonił się nowy typ rządów – Klejstenes przeprowadził reformy wprowadzające w Atenach pierwszą w świecie greckim demokrację. Zwycięska wojna, jaką Ateny stoczyły w obronie ustroju przeciwko Sparcie i jej sojusznikom, pozwoliła miastu stać się liczącą się siłą w Grecji. Ateńczycy utrzymywali bliskie kontakty z Jonami, z którymi wiązały ich podobieństwa językowe, religijne oraz legendarne przekazy wskazujące na wspólną historię.
Powstanie jońskie thumb|305x305px|Działania militarne podczas powstania jońskiego. W 500 p.n.e. Persowie próbowali za namową tyrana Miletu Aristagorasa dokończyć podbój wysp Morza Egejskiego, atakując Naksos. Wyprawa skończyła się niepowodzeniem, a Aristagoras, obwiniany za porażkę, w 499 p.n.e. namówił miletyjczyków do buntu, który zyskał szerokie poparcie w całej Jonii. Próba szukania pomocy w Grecji właściwej nie powiodła się, tylko Ateny i eubejska Eretria wysłały niewielką pomoc, Sparta odmówiła. W 498 p.n.e. Grecy dokonali rajdu na Sardes, ale nie udało im się zdobyć cytadeli, a podczas ataku miasto spłonęło. Dodatkowo podczas odwrotu zostali rozbici przez Persów, co spowodowało wycofanie się z walk Aten i Eretrii.