Osobny, choć ściśle z tymi zagadnieniami powiązany nurt stanowią prace na temat pochodzenia i kierunków ekspansji ludów słowiańskich (patrz niżej).

Życie prywatne Był synem Zofii (1906–2002) i Włodzimierza Godłowskiego (1900–1940), lekarza neurologa, docenta UJ, a następnie profesora Uniwersytetu Stefana Batorego, ofiary zbrodni katyńskiej. W latach siedemdziesiątych podjął udaną próbę nielegalnego dotarcia do Katynia, by pomodlić się w miejscu pochówku ojca. Był współzałożycielem Instytutu Katyńskiego, jednym z redaktorów „Biuletynu Katyńskiego” i działaczem Rodzin Katyńskich.

Jego żona Marta także została archeologiem.

Poglądy Był zwolennikiem tezy, że nie może być mowy o „tubylczości” Słowian na ziemiach polskich przed początkiem wczesnego średniowiecza, i że „kolebką” – punktem wyjścia dla wędrówek ludów słowiańskich były obszary w górnym dorzeczu Dniepru. Szczegółowa analiza materiałów archeologicznych z okresu wpływów rzymskich w dorzeczu Odry i Wisły doprowadziła go do wniosku, że kultury archeologiczne tego okresu nie mogą być traktowane jako podłoże dla zjawisk rozwijających się na tym samym terenie we wczesnym średniowieczu. M.in.