Etiologia i zakażalność Półpasiec jest wywoływany przez wirus ospy wietrznej i półpaśca (varicella zoster virus – VZV). Na chorobę tę zapadają osoby, które wcześniej przeszły ospę wietrzną. Po przechorowaniu ospy, wirus pozostaje w zwojach nerwowych w formie uśpionej i jego reaktywacja objawia się jako półpasiec. Czynniki wywołujące reaktywację zakażenia nie są w pełni poznane, ale można powiedzieć, że dochodzi do niej: u osób z osłabioną odpornością, w tym w przebiegu infekcji HIV, przy poważnych infekcjach, przy leczeniu immunosupresyjnym, podczas choroby nowotworowej, w okresach stresów i osłabienia, po szczepieniu.
Czasami powód nie jest uchwytny. Zachorowalność rośnie z wiekiem.
Od chorego na półpasiec można się zarazić ospą wietrzną, ale nie półpaścem. Wirus jest obecny w wydzielinie z pęcherzy i choroba jest zakaźna dopóki wszystkie pęcherze się nie zagoją. Dla zdrowej osoby, która przechorowała ospę, kontakt z chorym na półpasiec nie będzie stanowił zagrożenia. Warto jednak osłonić wykwity, a osoba, która nie chorowała na ospę, powinna kontakty z chorym ograniczyć, nawet jeśli wykwity są osłonięte.