Oprócz właściwego serca występować mogą inne naczynia tętniące np. serca boczne u lądowych skąposzczetów, ampułki kurczliwe u owadów, serca skrzelowe u głowonogów czy serce wątrobowe u śluzic. Częstym elementem układu krążenia są położone w świetle naczyń zastawki, zapobiegające cofaniu się krwi.
Za najbardziej zaawansowane uznaje się układy krwionośne głowonogów i płucodysznych czworonogów. W obu tych grupach doszło wyodrębnienia się dużego i małego krwiobiegu, co zapobiega mieszaniu się krwi natlenowanej z odtlenowaną. Ponadto zarówno u kręgowców, jak i głowonogów serce budują trzy warstwy: nasierdzie, śródsierdzie i wsierdzie, a pracę układu reguluje skomplikowane antagonistyczne unerwienie: pobudzające i hamujące – każde z własnymi neuroprzekaźnikami.
Zobacz też Bardziej szczegółową charakterystykę układu krwionośnego poszczególnych taksonów: układ krwionośny zamknięty wstężnic układ krwionośny zamknięty pierścienic układ krwionośny stawonogów układ krwionośny pajęczaków układ krwionośny skorupiaków układ krwionośny otwarty mięczaków układ krwionośny zamknięty głowonogów układ krwionośny otwarty wtóroustych układ krwionośny bezczaszkowców układ krwionośny kręgowców układ krwionośny płazów układ krwionośny gadów układ krwionośny ptaków układ krwionośny ssaków układ krwionośny człowieka
Przypisy