autorytarne Królestwo Węgier, absolutystyczne Carstwo Bułgarii, faszystowskie Królestwo Rumunii, demokratyczna Republika Finlandii) oraz marionetki, początkowo współpracujące także ze stalinowskim Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich; alianci – państwa koalicji antyhitlerowskiej, zapoczątkowanej przez Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, III Republikę Francuską (ze swoimi koloniami, dominiami i protektoratami) i II Rzeczpospolitą Polską, do których dołączyły potem między innymi ZSRR, Stany Zjednoczone i Republika Chińska (na krwawej wojnie z Japonią od 1937 roku) oraz liczni pomniejsi sojusznicy, a także część wcześniejszych stronników Osi.
Wojna wybuchła 1 września 1939 roku o godzinie 4:34 w Tczewie, gdy III Rzesza zaatakowała Polskę. W odpowiedzi Wielka Brytania i Francja postawiły Niemcom ultimatum w sprawie bezzwłocznego wycofania wojsk z Polski. Zostało ono zignorowane, przez co 3 września oba państwa wypowiedziały wojnę Niemcom, lecz w obawie przed powtórzeniem poprzedniej wojny światowej podjęły bardzo ograniczone działania zaczepne. Do walk przystąpił następnie ZSRR, 17 września atakując Polskę zgodnie z paktem Ribbentrop-Mołotow. Po przełamaniu głównego oporu armii polskiej Niemcy i ZSRR podpisały traktat o granicach i przyjaźni, by zająć się realizacją swoich planów ekspansji.