terminem tym określano m.in. mówienie nie wprost, chwalenie poprzez naganę (i na odwrót), wyśmiewanie, udawanie, satyrę.
Formy ironii Najpowszechniejszą formą ironii jest antyfraza, czyli przeciwieństwo dwóch poziomów wypowiedzi. Ironia przyjmuje też postać hiperboli, litoty, pytania retorycznego, niezgodności stylistycznej, aluzji, niedopowiedzenia itp.
Funkcje ironii Wybrane funkcje ironii: wykpienie poglądów, postępowania, postawy, cech przeciwnika (funkcja satyryczna); wzmocnienie myśli, argumentu; urozmaicenie wywodu; okazanie dystansu wobec zjawisk, osób – również wobec samego siebie (autoironia); zacieśnienie więzi z grupą, zjednanie sobie publiczności.
Zastosowanie ironii W literaturze ironia służy m.in. okazywaniu przez narratora dystansu wobec przedstawianych osób, zdarzeń (np. łagodna ironia w „Don Kichocie” Miguela Cervantesa), sugerowaniu ocen pewnych zjawisk (pochwała w formie nagany w satyrze „Do króla” Ignacego Krasickiego).
Ironia tragiczna (dramatyczna), wywodząca się z antycznego teatru greckiego, charakteryzuje sytuację, w której bohater – np. król Edyp w tragedii Sofoklesa – nie zdaje sobie sprawy ze swojego rzeczywistego położenia, natomiast świadomość taką posiadają widzowie lub pozostali bohaterowie dramatu.