Wanaty – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kamienica Polska.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.
Etymologia nazwy Nazwa wsi wywodzi się od określenia miejsca położonego na mokradłach, bagnach (czes. banatky, węg. banat) Takie warunki środowiskowe były typowe od strony Zawady i Kamieniczki. Przez Wanaty płynie potok Buczydło, mający swój początek pod Górą Łysiecką, który w czasie wiosennych roztopów znacznie zwiększa swoją objętość.
Historia Pierwsza wzmianka o wsi w dokumentach parafii w Poczesnej pochodzi z 1662 roku. W 1782 we wsi było tylko 10 chałup, w 1791 było ich 16. W 1791 Wanaty liczyły 83 mieszkańców (42 mężczyzn i 41 kobiet). W spisie z 1789 wymienione były następujące rodziny: Szymczykowie, Grucowie, Czerwikowie, Drozdowie, Golisowie, Churasowie, Noconiowie. Z akt parafialnych pobliskiej Poczesnej wynika, że najstarsze rodziny: Foxów, Grzybów, Golisów i Noconiów, osiedliły się we wsi już z początkiem XVIII wieku. W 1827 wieś miała 22 domy, w których mieszkało 147 osób. Domy były rozrzucone pomiędzy miejscem zwanym Miklosie, Karoliną, Wanatami pierwszymi (przy drodze z Częstochowy do Romanowa), a także bliżej Kamieniczki. Są też części wsi zwane "Krzaki", "Piaski" i "Pustkowie".