Wieś wzmiankowana była od 1341 r. jako własność rycerska na prawie chełmińskim. Historia Żalna nieodzownie związana jest z rodem Żalińskich. Błędne jest mniemanie, że nazwa Żalno pochodzi od nazwiska. W rzeczywistości było dokładnie odwrotnie. Nazwa Żalno pochodzi prawdopodobnie od starosłowiańskiego słowa żalnik – cmentarz. Było to najprawdopodobniej starosłowiańskie miejsce pochówku prochów zmarłych, umieszczanych w glinianych dzbanach. Około 1466 roku przybył tutaj Mikołaj z Dębnicy. To na jego temat w XVII-wiecznym herbarzu czytamy: „...wielką czułością i dzielnością swoją te kraje pruskie zdobił, gdy za króla Kazimierza pod Chojnicami mężnie sobie i rycersko poczynał”. Jemu właśnie należy przypisywać początki na tych ziemiach rodu, z którym Żalno związane było aż do 1939 roku. Najznamienitszym mieszkańcem w historii Żalna był zapewne Samuel Żaliński, zaś jego następcy nie byli dobrymi gospodarzami i majątek podupadł gospodarczo. Do Żalińskich należał także w połowie XVI w. Bysławek, wieś leżąca w południowo-wschodniej części powiatu tucholskiego, gdzie także był dwór murowany.