Położenie W Polsce, Górnośląskie Zagłębie Węglowe znajduje się na Wyżynie Śląskiej, Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, Kotlinie Oświęcimskiej w południowej części województwa śląskiego i w zachodniej części województwa małopolskiego, w dorzeczu Wisły i Odry. W Czechach jest to północno-zachodnia część kraju morawsko-śląskiego, okolice od Ostrawy do Karwiny.
Budowa geologiczna Budowę geologiczną GZW tworzą utwory powstałe w różnych okresach dziejów Ziemi, w erze paleozoicznej, mezozoicznej i kenozoicznej. Na powierzchni terenu oprócz utworów czwartorzędowych występują utwory karbonu, triasu i trzeciorzędu, a we wschodniej części Zagłębia także permu oraz jury. Pośród nich podstawowe znaczenie i szczególną wartość mają formacje węglonośne karbonu górnego. Zarówno utwory karbońskie, jak i młodszych okresów geologicznych, znane są z licznych odsłonięć powierzchniowych.