Powstanie Machabeuszów, również powstanie hasmonejskieM.A. Wesołowski, Wybuch i początek powstania hasmonejskiego do roku 164 przed Chrystusem, s. 18. – żydowskie powstanie narodowowyzwoleńcze w latach 167–160 p.n.e., skierowane przeciwko rządzącej z Syrii hellenistycznej dynastii Seleucydów. Powstanie wybuchło wskutek wydanego przez Antiocha IV rozkazu wybudowania w Świątyni Jerozolimskiej ołtarza Zeusa i stworzenia przez niego aparatu urzędniczego, który miałby pilnować składania mu ofiar.
Judea w przeddzień powstania Od III wieku p.n.e. o wpływy w Judei walczyli ze sobą spadkobiercy Aleksandra Macedońskiego – Ptolemeusze i Seleucydzi. Ostatecznie obszar ten został włączony do państwa Seleucydów, co pozytywnie zostało przyjęte przez ludność żydowską. Za panowania Antiocha III Judea uzyskała autonomię, a jej ludność – prawo do zachowania swoich tradycji narodowych. Władzę administracyjną sprawowali arcykapłani i Rada Starszych, a sanktuarium świątynne było zwolnione z płacenia podatkówM. Grant, Dzieje dawnego Izraela, s. 234..