Prawdopodobnie okolice miejscowości były zasiedlone jednak już wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. W wyniku badań archeologicznych wśród okolicznych łąk na południowy wschód od wsi odkryto na wzniesieniu ułamki naczyń glinianych wiązanych z istnieniem prawdopodobnej osady o nie ustalonej chronologii, datowanej wstępnie na XII-XIII wiek. Na morenowym wzgórzu wśród błotnistych łąk, 800 metrów na południe od Szamotuł oraz 200 metrów na zachód od rzeki Samy, pomiędzy rzeką a szosą do Buku istniało również grodzisko zwane "Osówka", które po 1973 zniszczone zostało przez budowę osadników ściekowych dla lokalnej cukrowni. Na jego miejscu istniał otoczony fosą i wałem gród z drugiej połowy XIV w. i pierwszej połowa XV wieku.
Początkowo wieś była własnością szlachecką należącą do wielkopolskiej szlachty z rodu Świdwów Szamotulskich herbu Nałęcz, którzy od nazwy Szamotuły przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Łąckich. W 1469 miejscowość leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. W 1460 i 1580 odnotowana została w parafii św. Stanisława w Szamotułach.