13 października 1788 roku odczytano na posiedzeniu sejmu deklarację posła pruskiego Ludwiga Heinricha Buchholtza, w której przestrzegał on zgromadzonych przed wiązaniem się sojuszem wojskowym z Rosją przeciwko Turcji, ofiarując w zamian przymierze polsko-pruskie, gwarantujące całość i niepodległość Rzeczypospolitej, pozostawiając Polakom wolną rękę w dziele reform wewnętrznych kraju. Pozycja króla broniącego orientacji prorosyjskiej stawała się coraz bardziej trudna. Wielu posłów przechodziło do opozycji, czyli stronnictwa patriotycznego, które pod hasłami emancypacji zjednało sobie opinię publicznąJerzy Michalski, Witaj majowa jutrzenko, Warszawa 1999, s. 25.. Deklaracja pruska wywołała piorunujące wrażenie na posłach, a król natychmiast wycofał swój projekt.
20 października wojewoda sieradzki Michał Walewski zgłosił projekt aukcji wojska do 100 tys., który został przyjęty przez aklamację.
3 listopada sejm skasował Departament Wojskowy Rady Nieustającej i powołał w jego miejsce Komisję Wojskową Obojga Narodów.