Historia thumb|Drzewo genealogiczne Piastów kujawskich thumb|Podział Kujaw na księstwa dzielnicowe na początku XIV wieku thumb|Miasta Kujaw w okresie staropolskim (XV – XVIII w.) thumb|Przemysł II, pośrednicząc między Leszkiem a Ziemomysłem, przyznaje Ziemomysłowi zwrot Kujaw, 24 sierpnia 1278 thumb|Rotunda św. Prokopa w Strzelnie (przed 1939) thumb|Bazylika kolegiacka św. Piotra i Pawła w Kruszwicy, 1120–1140 (2009) thumb|Kościół Imienia Najświętszej Maryi Panny w Inowrocławiu (ok. 1200) thumb|Kościół Świętej Trójcy i Najświętszej Marii Panny w Strzelnie (1216, zbarokizowany) thumb|Katedra we Włocławku (1340, regotyzowana w XIX w.) mały|Katedra św. Marcina i Mikołaja w Bydgoszczy (1466) mały|Mysia Wieża w Kruszwicy thumb|Kalwaria Pakoska
Starożytność i wczesne średniowiecze Kujawy należą do obszarów, na których stwierdzono najstarsze w Polsce ślady osadnictwa, sięgających neolitu i okresu kultury łużyckiej.