Manuel Castells Oliván (ur. 9 lutego 1942 w Hellín) – hiszpański socjolog, pisarz i nauczyciel akademicki, od 2020 do 2021 minister szkolnictwa wyższego, laureat Nagrody Holberga (2012).

Życiorys Uczęszczał do szkoły średniej w Walencji i Barcelonie. Do 1962 studiował prawo i ekonomię na Uniwersytecie Barcelońskim. Związany z lewicowym środowiskiem przeciwników Francisca Franco, wyemigrował do Paryża. W 1964 ukończył prawo publiczne i ekonomię polityczną na Uniwersytecie Paryskim. Kształcił się następnie w zakresie socjologii, doktoryzując się na tej samej uczelni w 1967 (doktorat z socjologii uzyskał później również na Uniwersytecie Complutense w Madrycie). Kolejny stopień naukowy (doctorat d’État) otrzymał na Université Paris-Descartes.

Karierę uniwersytecką zaczął w drugiej połowie lat 60. w Paryżu. W latach 1969–1970 był nauczycielem akademickim na Uniwersytecie Montrealskim, następnie do 1979 wykładał w Paryżu w Escuela de Estudios Superiores en Ciencias Sociales. Od 1979 do 2003 zajmował stanowisko profesora na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. W latach 1988–1993 był także profesorem i dyrektorem jednego z instytutów na Universidad Autónoma de Madrid. W 2001 został profesorem na Universitat Oberta de Catalunya w Barcelonie, gdzie pozostawał zatrudniony do 2012.