W XIX wieku pojawił się nowy typ karczem, wzorowany na francuskich i niemieckich Établissement. Były to przedsiębiorstwa rozrywkowo-rekreacyjne otoczone ogrodem lub małym parkiem, zlokalizowane na przedmieściach i terenach podmiejskich wielkich i średnich miast.
Jednym z najbardziej znanych przykładów karczmy nowego typu jest Żółta Karczma na Służewie (Warszawa), o formie italianizującej, zbudowana w 1846 według projektu Franciszka Marii Lanciego. Takim miejscem była też leśniczówka Teodora Milscha na ówczesnych obrzeżach rozwijającej się Łodzi (wspomniana m.in. w Ziemi Obiecanej Władysława Reymonta), oferująca gościom nie tylko nocleg z restauracją i piwiarnią, ale także salę taneczną, teatr, muszlę koncertową, kręgielnię czy cyklicznie organizowane lunaparki i widowiska sportowo-rozrywkowe. Wszystko to otaczał leśny ogród piknikowy ze stawami, przystanią dla łódek, łowiskiem rybnym, elektrycznie oświetlaną zjeżdżalnią czy wieżą dla skoczków wyczynowych. Karierę obiektu przerwał rozwój miasta i urbanizacja okolicznych terenów.