Gwardia Narodowa (fr. La Garde nationale) – pierwotnie milicja obywatelska utworzona w okresie rewolucji francuskiej w 1789 r. do ochrony zdobyczy rewolucji, następnie przekształcona w formację o charakterze obrony terytorialnej. Rozwiązana w 1872 r. po stłumieniu przez wojska rządowe Komuny Paryskiej (po stronie której stanęli gwardziści). W 2016 r. po serii zamachów terrorystycznych Gwardia Narodowa została reaktywowana przez rząd jako jeden z rodzajów Francuskich Sił Zbrojnych.
Historia Rewolucja francuska thumb|left|Gwardziści eskortujący aresztowanych rojalistów w trakcie rewolucji
Gwardia Narodowa powstała w czasie Rewolucji Francuskiej natychmiast po zdobyciu Bastylii w 1789, początkowo tylko na terenie Paryża, dopiero później w całym kraju. Składała się z samych ochotników. Od roku 1790 została podporządkowana władzom miejskim. Każdy batalion gwardii od 1791 roku liczył 568 osób, a dowódcy (od stopnia kaprala do pułkownika) byli obierani w drodze głosowania wszystkich żołnierzy, np. porucznik 4 regimentu artylerii Napoleon Bonaparte po porzuceniu wojska, w gwardii został wybrany pułkownikiem 1 batalionu ochotników z Korsyki.