typowany jako jeden z możliwych następców Władysława Gomułki na stanowisku I sekretarza KC PZPRJanusz Zabłocki: Dzienniki 1956–1965. Tom I, IPN 2008, s. 505..
I sekretarz KC PZPR thumb|Edward Gierek (z prawej) w rozmowie z sekretarzem generalnym Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego Leonidem Breżniewem, początek lat 70. thumb|Podczas wizyty w Zakładach 22 Lipca (d. E. Wedel) w Warszawie, 1972 thumb|Od lewej: Henryk Jabłoński, Edward Gierek i Piotr Jaroszewicz na trybunie honorowej podczas pochodu 1 maja 1973 thumb|Stanisława i Edward Gierkowie podczas Dnia Czynu Partyjnego w Warszawie, 1974 Pod koniec lat sześćdziesiątych wyrósł na naturalnego przywódcę partii i po krwawo stłumionym wystąpieniu robotników w grudniu 1970 zastąpił skompromitowanego Władysława Gomułkę na stanowisku I sekretarza KC PZPR, z poparciem Piotra Jaroszewicza, Władysława Kruczka i Józefa Tejchmy. 20 grudnia 1970 został wybrany na funkcję I sekretarza KC (szefa) PZPR. Do zmiany na szczytach władzy w PRL doszło wskutek zakulisowych rozgrywek w PZPR oraz działań podjętych przez władze Związku Radzieckiego, które widziały w osobie Gierka następcę niezbyt lubianego przez Komunistyczną Partię Związku Radzieckiego Władysława Gomułki. .