thumb|Lampa rentgenowska thumb|Schemat lampy rentgenowskiej:K: żarzona katodaA: anodaWin i Wout: wlot i wylot cieczy (C) chłodzącej anodę Uh: napięcie żarzenia katody Ua: napięcie anodowe

Lampa rentgenowska – sztuczne źródło promieniowania rentgenowskiego, bańka próżniowa mająca zatopione elektrody (anodę i katodę) w postaci wolframowej spirali (w jonowej lampie rentgenowskiej bańka wypełniona jest gazem pod ciśnieniem rzędu 10-3 Tr).

Wysokie napięcie przyłożone do elektrod przyspiesza dodatnie jony (jonowa lampa rentgenowska) lub elektrony odrywające się z katody (elektronowa lampa rentgenowska). Cząstki te, bombardując elektrodę (katodę w lampie jonowej lub anodę w lampie elektronowej), emitują promieniowanie hamowania, będące strumieniem kwantów promieniowania X o ciągłym widmie energetycznym.

Promieniowanie hamowania powstaje w wyniku oddziaływania cząstki z polami elektrostatycznymi jąder i elektronów w materii, z której wykonana jest anoda. Elektrony, zderzając się z anodą, są w niej hamowane, co powoduje powstawanie promieniowania X. 99% energii elektronów jest jednak zamieniane w ciepło, stąd konieczność chłodzenia lampy, które zapewnia ciecz chłodząca lub wirująca anoda.