Obszar dzielniejszego obwodu od czasów przedhistorycznych zamieszkiwały plemiona ugrofińskie. Około VI wieku n.e. uformowały się one w narodowość mordwińską (Mordwini-Moksza), której zasięg w owym okresie był znacznie szerszy niż obecnie. Pierwsi ruscy osadnicy pojawili się tutaj jeszcze przed najazdem Mongołów na Ruś. Najazd ów zahamował i spowolnił ekspansję Rusi, także w rejonie dzisiejszego obwodu tambowskiego. Ostatecznie jednak do pierwszej połowy XVII wieku Rosjanie opanowali kraj. Rdzenni mieszkańcy regionu – Mordwini wraz z podbijaniem kolejnych ziem przez Rosję uchodzili na wschód. Po opanowaniu regionu władze carskie zbudowały w regionie kilka twierdz, mających chronić południe Rosji przed najazdami Tatarów: Kozłow (1635) i Tambow (1636). Ich powstanie zabezpieczyło region i umożliwiło zasiedlenie dzisiejszego obwodu przez kolejnych osadników. W tym mniej więcej okresie ostatni żyjący tutaj jeszcze Mordwini zostali zasymilowani lub wyparci.

W 1796 na obszarze regionu utworzono gubernię tambowską. Obejmowała ona 66,5 tys. km² powierzchni, tj. obszar blisko dwukrotnie większy teren niż dzisiejszy obwodu (34,5 tys. km²). Gubernia ta prawie bez zmian obszaru przetrwała do 1928, kiedy to została zlikwidowana, a jej tereny włączone w skład obwodu środkowo-czarnoziemnego.