Eksploatacja źródeł solankowych trwała 3–4 tysiąclecia, do czasu ustania naturalnych, obfitych wypływów. Na przełomie XII i XIII wieku rozpoczęto drążenie głębszych studni. Pierwszy szyb umożliwiający pozyskiwanie soli kamiennej zgłębiono w położonej na wschód od Wieliczki – Bochni. Niebawem także w Wieliczce natrafiono na płytko zalegające złoża soli. Studnie zamieniły się w szyby, czyli drogi pionowej komunikacji z biegnącymi poziomo chodnikami i wyrobiskami.
Wyróżniano co najmniej trzy typy wydobywanej soli kamiennej: sól zielona – nieprzezroczysta z uwagi na 6–7% zanieczyszczenie iłami, sól spiżowa – krystaliczna, ale zanieczyszczona piaskiem, sól szybik – najlepszej jakości, przezroczysta, w dużych kryształach.
W latach 70. XIX wieku była uznawana za najwydajniejszą kopalnię soli na świecie. Wydobywano wówczas do 500 000 tunów soli, przy cenie około 20 guldenów (10 USD) za tun. Według doniesień reportera Scientific American, kopalnia miała siedem poziomów, sięgających 240–300 metrów głębokości. Zarobki wynosiły od 30 krajcarów do 1 guldena dziennie. Pracownicy chętnie przyjmowali napiwki od zwiedzających.