W ten sposób naturalna regulacja liczby ludności odbywałaby się w sposób skokowy i z towarzyszeniem gwałtownych zjawisk społecznych (głód, choroby, wojny o zasoby):

thumb|upright=1.2|Według Malthusa przyrost ludności jest wykładniczy, zaś produkcji żywności – liniowy co prowadzi do nieuchronnej kolizji i głodu

Dla ich uniknięcia społeczeństwo powinno samo regulować swój przyrost naturalny za pomocą „wstrzemięźliwości moralnej” (moral restraint), czyli opóźnienia małżeństwa i abstynencji seksualnej do czasu, aż przyszli rodzice będą w stanie zagwarantować swojemu potomstwu odpowiedni poziom życia. Malthus sprzeciwiał się również publicznej pomocy społecznej polegającej na redystrybucji dochodu od bogatych do biednych, argumentując, że przyczynia się to jedynie do powiększania obszarów biedy (jednak prywatna filantropia była według niego pożądana).

Implikację koncepcji Malthusa stanowi tzw. maltuzjański model wzrostu populacji prowadzący do wykładniczego wzrostu populacji z upływem czasu

gdzie stanowi wielkość populacji odpowiadającej umownej chwili początkowej a parametr jest wskaźnikiem intensywności wzrostu populacji. Funkcja zmian populacji w postaci wykładniczej pokazana jest na rysunku umieszczonym obok.