thumb|Forty Twierdzy Warszawa Twierdza Warszawa () – zespół fortów i innych budowli fortyfikacyjnych wzniesionych przez władze Imperium Rosyjskiego wokół Warszawy w XIX wieku, określenie obowiązujące w okresie od 1879 do 1913 roku.
Historia Budowa twierdzy thumb|Fragment fortu P („Bema”) w warszawskiej dzielnicy Bemowo thumb|Warszawski Rejon Umocniony – zaznaczono także dzieła planowane i niezrealizowane thumb|Spichlerz twierdzy, Powązki, ul. Kozielska Wzniesiona w pierwszej połowie XIX wieku Cytadela Aleksandrowska, mimo uzupełnienia jej siedmioma fortami, nie spełniała wymagań stawianych przez rozwój technik wojennych, służąc głównie celom policyjnym. Wpływ na podjęcie decyzji o rozbudowie fortyfikacji w zachodnich częściach Rosji przyspieszyły wydarzenia końca lat siedemdziesiątych XIX wieku, a więc przede wszystkim kongres berliński (1878) i sojusz między Austro-Węgrami a Niemcami (dwuprzymierze).