– okres halsztacki (wczesny okres żelaza); dużo stanowisk archeologicznych, reprezentujących kulturę wschodniopomorską, duże skupiska osad z cmentarzyskami odkryto na górnych tarasach w Brdyujściu, Czersku, Osowej Górze, Czarnówku, Myślęcinku oraz Zamczysku; w rejonie Zamczyska zarejestrowano bardzo bogaty zespół składający się z osady obronnej (grodu), cmentarzyska i mniejszych osad towarzyszącychEncyklopedia Bydgoszczy, t. 1. praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Jastrzębskiego. Dział Archeologia. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2011. , s. 32. 400–0 p.n.e. – kultura grobów kloszowych w wyniku wzajemnego oddziaływania kultury łużyckiej i pomorskiej; z tego okresu zarejestrowano cmentarzyska w Brdyujściu, Łęgnowie, reprezentowane przez groby kloszowe, 30 stanowisk pogrzebowych (w tym wiele w centrum miasta) i 2 osady 0-500 – okres wpływów rzymskich; kształtuje się duże skupisko osadnicze zajmujące dolinę dolnej Brdy, aż do jej ujścia do Wisły; zarejestrowano liczne stanowiska archeologiczne na terenie Bydgoszczy, w Pawłówku, Jachcicach, Piaskach, Czyżkówku, Rynkowie, Smukale;