thumb|Rekonstrukcja bitwy pod Grochowiskami z 18 marca 1863 r. (marzec 2008) mały|Po Grochowiskach (J. Sobecki) Bitwa pod Grochowiskami – bitwa stoczona 18 marca 1863 roku pod Grochowiskami, folwarkiemLeopold Wojnakowski, Wyszli nocą w pole. Busko, Pińczów, Solec, Stopnica, Wiślica i okolice – 1863. Kielce 2000, s. 52. zlokalizowanym pośród lasów, w połowie odległości między Pińczowem a Buskiem. Jedna z najkrwawszych bitew w powstaniu styczniowym, zakończona pyrrusowym zwycięstwem Polaków.
thumb|left|Plan przebiegu bitwy pod Grochowiskami opracowany przez Władysława Bentkowskiego
Geneza bitwy W reakcji na ogłoszenie Langiewicza dyktatorem i jego marsz w kierunku Gór Świętokrzyskich dowódcy rosyjskich garnizonów z Kielc, Miechowa i Olkusza zaplanowali zniszczenie zgrupowania.
Po przedarciu się przez kolumnę rosyjską w bitwie pod Chrobrzem, 3-tysięczny oddział powstańczy dyktatora Mariana Langiewicza został osaczony w lesie przez cztery kolumny rosyjskie w sile 3500 ludziWedług Małej encyklopedii wojskowej Rosjanie mieli 5000 piechoty. i 6 działWedług Małej encyklopedii wojskowej nacierający powstańcy przywitani zostali ogniem 4 dział..