Historia wsi Ruś została założona przez kapitułę warmińską w 1374 roku na prawie chełmińskimJan Chłosta Ruś nad Łyną, Olsztyn 2004, Agencja WIT. Wieś lokowano w południowej części pola (lauksu) Bertingen (teren historycznej parafii bartąskiej), na obszarze ziemi Bertingen, pruskim okręgu osadniczym, który należał wcześniej do Galindii. W roku 1334 w Bertingen, prawdopodobnie w Bartążku, zbudowano pierwszą w tym rejonie krzyżacką strażnicę (drewniany „zameczek”) i rozpoczęto osadnictwo. Ziemia Bertingen znalazła się na terytorium Warmii i weszła w skład komornictwa olsztyńskiego.
Komornictwo olsztyńskie, tak jak fromborskie i melzackie, należało do kapituły warmińskiej, podczas gdy pozostała część Warmii należała do biskupów warmińskich. Po przejęciu ziem nad górną Łyną, kapituła warmińska rozpoczęła kolonizację komornictwa olsztyńskiego. Najwcześniej w tym rejonie powstały Bartążek (1335), Bartąg (1345), Jaroty (1342), Dorotowo (1348 nad jeziorem Wupling), Tomaszkowo (1363) a także trzy majątki rycerskie: Gągławki (1348), Kielary (1361) i Maudy (dzisiejsze Majdy). W 1348 roku zapadła decyzja o budowie miasta Olsztyna, które lokowano w 1353 roku.