Prowadziły one do naprzemiennego rytmu okresów zimnych i ciepłych, a ich doskonałą miarą pozwalającą na ustalenie zmiennej średnich temperatur jest badanie stosunku stałych izotopów tlenu 16O do 18O w osadach dennych oceanów (skorupy małż) i lodowcach Arktyki i Antarktydy (dla ostatniego miliona lat).
W okresach chłodniejszych dochodziło do zlodowaceń i uwięzienia znacznych ilości wody w lądolodzie. Skutkowało to obniżeniem się poziomu mórz i oceanów (czasami nawet do 120 m), zmiany linii brzegowej i połączenia niektórych wysp ze stałym lądem (Wyspy Brytyjskie, wyspy Indonezji itp.) Powstanie połączeń międzykontynentalnych (np. poprzez Cieśninę Beringa) sprzyjało rozprzestrzenieniu się pierwszych ludzi na niedostępne wcześniej tereny.
Informacji na temat występującej w epoce kamienia flory i fauny dostarczają paleobotanika i paleontologia.
Narzędzia z epoki kamienia
Chopper (narzędzie otoczakowe), najstarszy i najprymitywniejszy typ narzędzia kamiennego. Pięściak tzw. typu mikockiego, z ostrzem silnie wydłużonym, charakterystyczny dla później kultury aszelskiej. Paleolit dolny. Rozłupiec, nazywany też toporem pięściowym.