Historia poszukiwań Geneza Odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba (1451–1506) i zajęcie nowo odkrytych ziem przez Hiszpanię doprowadziło do konfliktu z Portugalią. Zgodnie z traktatem z Alcáçovas (1479) wszystkie nowo odkryte terytoria na południe od Wysp Kanaryjskich miały należeć do Portugalii. Konflikt rozwiązał papież Aleksander VI (1431–1503) wydając bullę Inter caetera i dzieląc świat między Hiszpanię i Portugalię. Linia podziału była następnie negocjowana i została ostatecznie określona w traktacie z Tordesillas (1494).
Wschodzące morskie potęgi Holandii, Francji i Anglii zostały pozbawione nie tylko nowych ziem, ale też morskich szlaków handlowych do Azji wokół Afryki i Ameryki Południowej. Stąd narodziła się potrzeba znalezienia alternatywnej drogi morskiej z Europy do Azji. Ówczesne błędne przekonanie, że słona woda morska nie zamarza, a lód na morzach buduje spływająca z lądu woda słodka, legło u podstaw przeświadczenia o istnieniu przejścia na północy.